هر کامپيوتر موجود در شبکه به منظور ايجاد ارتباط با ساير کامپيوترها، می بايست شناسائی و دارای يک آدرس منحصر بفرد باشد . قطعا” تاکنون با آدرس های IP و يا MAC (اقتباس شده از کلمات Media Access Control) برخورد داشته ايد و شايد اين سوال برای شما مطرح شده باشد که اولا” ضرورت وجود دو نوع آدرس چيست و ثانيا” جايگاه اسفاده از آنان چيست ؟

MAC Address ، يک آدرس فيزيکی است در حالی که آدرس های IP ، به منزله آدرس های منطقی می باشند. آدرس های منطقی شما را ملزم می نمايند که به منظور پيکربندی کامپيوتر و کارت شبکه، درايورها و يا پروتکل های خاصی را در حافظه مستقر نمائيد ( مثلا” استفاده از آدرس های IP ). اين وضعيت در رابطه با MAC Address صدق نخواهد کرد و اينگونه آدرس ها نيازمند درايور های خاصی نخواهند بود ، چرا که آدرس های فوق درون تراشه کارت شبکه قرار می گيرند.

دليل استفاده از MAC Address
هر کامپيوتر موجود در شبکه، می بايست با استفاده از روش هائی خاص شناسائی گردد. برای شناسائی يک کامپيوتر موجود در شبکه، صرف داشتن يک آدرس IP به تنهائی کفايت نخواهد کرد. حتما” علاقه منديد که علت اين موضوع را بدانيد . بدين منظور، لازم است نگاهی به مدل معروف Open Systems Interconnect) OSI) و لايه های آن داشته باشيم :

مدل OSI

…

Network Layer
لايه سوم
آدرس IP در اين لايه قرار دارد

DataLink Layer
لايه دوم
آدرس MAC در اين لايه قرار دارد

Physical Layer
لايه اول
شبکه فيزيکی

همانگونه که مشاهده می نمائيد، MAC Address در لايه DataLink ( لايه دوم مدل OSI ) قرار دارد و اين لايه مسئول بررسی اين موضوع خواهد بود که داده متعلق به کداميک از کامپيوترهای موجود در شبکه است. زمانی که يک بسته اطلاعاتی ( Packet ) به لايه Datalink می رسد (از طريق لايه اول)، وی آن را در اختيار لايه بالائی خود (لايه سوم) قرار خواهد داد. بنابراين ما نيازمند استفاده از روش خاصی به منظور شناسائی يک کامپيوتر قبل از لايه سوم هستيم. MAC Address، در پاسخ به نياز فوق در نظر گرفته شده و با استقرار در لايه دوم، وظيفه شناسائی کامپيوتر قبل از لايه سوم را بر عهده دارد. تمامی ماشين های موجود بر روی يک شبکه، اقدام به بررسی بسته های اطلاعاتی نموده تا مشخص گردد که آيا MAC Address موجود در بخش “آدرس مقصد” بسته اطلاعاتی ارسالی با آدرس آنان مطابقت می نمايد؟ لايه فيزيکی (لايه اول) قادر به شناخت سيگنال های الکتريکی موجود بر روی شبکه بوده و فريم هائی را توليد می نمايد که در اختيار لايه Datalink، گذاشته می شود. در صورت مطابقت MAC Address موجود در بخش “آدرس مقصد” بسته اطلاعاتی ارسالی با MAC Address يکی از کامپيوترهای موجود در شبکه، کامپيوتر مورد نظر آن را دريافت و با ارسال آن به لايه سوم، آدرس شبکه ای بسته اطلاعاتی ( IP ) بررسی تا اين اطمينان حاصل گردد که آدرس فوق با آدرس شبکه ای که کامپيوتر مورد نظر با آن پيکربندی شده است بدرستی مطابقت می نمايد.

ساختار MAC Address
يک MAC Address بر روی هر کارت شبکه همواره دارای طولی مشابه و يکسان می باشد. (شش بايت و يا ۴۸ بيت). در صورت بررسی MAC Address يک کامپيوتر که بر روی کارت شبکه نصب شده است، آن را با فرمت مبنای شانزده ( Hex ) ، مشاهده خواهيد کرد. مثلا” MAC Address کارت شبکه موجود بر روی يک کامپيوتر می تواند به صورت زير باشد :

مشاهده MAC Address
استفاده از دستور IPconfig/all و مشاهده بخش Physical address :
۰۰ ۵۰ BA ۷۹ DB ۶A
تعريف شده توسط IEEE با توجه به RFC ۱۷۰۰ تعريف شده توسط توليد کننده

زمانی که يک توليد کننده نظير اينتل، کارت ها ی شبکه خود را توليد می نمايد، آنان هر آدرس دلخواهی را نمی توانند برای MAC Address در نظر بگيرند. در صورتی که تمامی توليد کنندگان کارت های شبکه بخواهند بدون وجود يک ضابطه خاص، اقدام به تعريف آدرس های فوق نمايند، قطعا” امکان تعارض بين آدرس های فوق بوجود خواهد آمد . (عدم تشخيص توليد کننده کارت و وجود دو کارت شبکه از دو توليد کننده متفاوت با آدرس های يکسان). حتما” اين سوال برای شما مطرح می گردد که MAC Address توسط چه افراد و يا سازمان هائی و به چه صورت به کارت های شبکه نسبت داده می شود ؟ به منظور برخورد با مشکلات فوق ، گروه IEEE ، هر MAC Address را به دو بخش مساوی تقسيم که از اولين بخش آن به منظور شناسائی توليد کننده کارت استفاده می کند و دومين بخش به توليد کنندگان اختصاص داده شده تا آنان يک شماره سريال را در آن درج نمايند .

کد توليد کنندگان بر اساس RFC-۱۷۰۰ به آنان نسبت داده می شود. در صورت مشاهده RFC فوق حتما” متوجه خواهيد شد که برخی از توليد کنندگان دارای بيش از يک کد می باشند .علت اين امر به حجم گسترده محصولات توليدی آنان برمی گردد.

با اين که MAC Address در حافظه کارت شبکه ثبت می گردد، برخی از توليد کنندگان به شما اين اجازه را خواهند داد که با دريافت و استفاده از يک برنامه خاص، بتوانيد بخش دوم MAC Address کارت شبکه خود را تغيير دهيد (شماره سريال کارت شبکه). علت اين موضوع به استفاده مجدد از سريال های استفاده شده در ساير محصولات توليد شده توسط آنان برمی گردد ( تجاوز از محدوده مورد نظر ) .

در حال حاضر احتمال اين که شما دو کارت شبکه را خريداری نمائيد که دارای MAC Address يکسانی باشند، بسيار ضعيف و شايد هم غيرممکن باشد.